2ú Lúnasa 2016

Seacht mBua an Éirí Amach

An Lab, An Daingean.  Dé Domhnaigh, 24 Iúil 2016

Cuireadh cloch eile fós ar charn laochra Éirí Amach na Cásca, Dé Domhnaigh, 24ú Iúil 2016. Bhí gliondar agus aoibhneas i ndán don tslua mór daoine a raibh sé d’ádh orthu freastal ar thaispeántas Dhiarmaid de Faoite sa Lab an tráthnóna úd. Is beag má bhí suíochán folamh san amharclann. Thug de Faoite léamh drámatúil ar Seacht mBua an Éirí Amach, cnuasach gearrscéalta de chuid Phádraic Uí Chonaire, a cuireadh i gcló don gcéad uair go gairid tar éis Éirí Amach na Cásca 1916. Agus a léithéid de chur i láthair drámatúil! Ní haon áibhéil a rá gur chuir an t-aisteoir fónta pearsanra na scéalta i láthair ina steilleabheatha. Bhraitheas gur bhuaileamar leo go pearsanta. Thairis sin dhein de Faoite Pádraic Ó Conaire féin a athbheochan agus a chur in aithne don lucht éisteachta. Ní beag san de theist ar ealaín de Faoite mar aisteoir agus mar léiritheoir. Tar éis an tsaoil bhí sé gan frapa gan taca seachas a ghuth cumhachtach, inchreidte féin.
Chuir sé go mór le pléisiúr an taispeántais ceol veidhlín agus amhránaíocht a bheith á thionlacan. Ba í Nuala Ní Chanainn ceoltóir an tráthnóna. Bhí sí ag seinnt léithe go binn agus sinn ag teacht isteach san amharclann, rud a chruthaigh suaimhneas agus tnúthán ionainn. Agus tháinig an tuar faoin dtairngreacht. Is dlúthchuid den nádúr daonna an scéalaíocht ó bheadán agus mionscéalta ár saoil laethúil féin go dtí scéalta móra an lae ar na meáin chumarsáide agus shóisialta. Ó aimsir na scéalta Fiannaíochta riamh anall go dtí ár lá féin tá dúil againn sa scéalaíocht. Sa léamh drámatúil a dhein Diarmuid de Faoite ar Anam an Easpaig, Beirt Bhan Mhisniúla agus M’Fhile Caol Dubh gan ach trí scéal a lua, chuir sé raon fairsing mothúchán in iúl go báúil, go híogair agus go paiseanta. An greann, an t-údarás, an t-éirí in airde agus an t-athrú meoin in Anam an Easpaig, an misneach, an grá daonna agus tíre, an chomhthuiscint, an t-áthas agus an brón ag na mná misniúla, an chluain, an mhídhílseacht agus an cur i gcéill, agus an easpa céille agus sásaimh in M’Fhile Caol Dubh. Bhí an bheatha go léir ann! Is féidir linn go léir ionannú leis na mothúcháin sin. De réir dealraimh tá Pádraic Ó Conaire féin agus a lucht aitheantais le brath ar na carachtair a chruthaíonn sé sna gearrscéalta. Deirtear nach gcruthaíonn scríbhneoirí carachtair inchreidte, iontaofa amach as a n-aigne féin ach go mbíonn siad bunaithe ar a lucht aitheantais. De réir de Faoite bhí aithne phearsanta ag an gConaireach ar phoblachtánaigh. Mhúin sé ranganna Gaeilge do lucht Chonradh na Gaeilge i Londain go luath san fhichiú haois. Bhí sé mór le Michael Collins mar shampla agus bhí Pádraig Mac Piarais ina eagarthóir ar a chuid saothair ó thús na hAthbheochana Liteartha go dtí a anbhás, 3 Bealtaine 1916. Deir de Faoite go gcuaigh gearrscéalta Uí Chonaire chun leadráin in áiteanna ina dhiaidh sin cheal dea-eagarthóireachta. Ach scéal thairis é sin faoin am seo. Níl dabht ar bith faoi ach gur thug Diarmuid de Faoite agus Nuala Ní Chanainn seoid de thaispeántas dúinn sa Lab an Domhnach déanach d’Iúil. Ba phribhléid dúinn go léir a bheith i láthair.

Máire Ní Iarlaithe


Mar Eolas
Dioplóma i Múineadh na Gaeilge (Foghlaimeoirí Fásta)

Tá an cúrsa páirtaimseartha seo ag Leibhéal 7 á thairiscint ag Ionad na dTeangacha, Ollscoil Mhaigh Nuad, Co. Chill Dara. Ocht Satharn a bheidh i gceist do cháilíocht phroifisiúnta i múineadh na Gaeilge do Dhaoine Fásta. Tá Foirm Iarratais, eolas ar tháille agus tuilleadh eolais ar an gcúrsa féin, ar fáil ag (01) 708 3737 nó ó teanga@nuim.ie nó ar an suíomh idirlín www.maynoothuniversity.ie/language.
Táthar ag súil go reáchtálafar an cúrsa seo i gCill Airne sa bhFómhar. Tar chun cainte le Máire nó le Caitríona in Oidhreacht Chorca Dhuibhne (ag an uimhir thíos) maidir le páirt-thacaíocht a fháil chun freastal ar an gcúrsa.


Ceiliúradh Lúnasa ar an mBuailtín

Cuireann Oidhreacht Chorca Dhuibhne fíorchaoin fáilte roimis an 140 rannpháirtí a bheidh ag freastal ar scoil samhraidh bhliantúil na Gaeilge ar an mBuailtín ón 8ú – 13ú Lúnasa 2016. Beidh siad ann ón Rúis, ó Mheirice, ó Shasana agus ó áiteanna ar fud na hÉireann dosna ranganna Gaeilge, do chainteanna, drámaí, léachtaí, scannáin, siúlóidí is blaiseadh de go leor eile. Ag súil leis go mbainfidh gach aon duine tairbhe is taitneamh as!

Comharchumann Forbartha Chorca
Dhuibhne
Oidhreacht Chorca Dhuibhne
066 91 56100
eolas@cfcd.ie
www.oidhreacht.ie / www.cfcd.ie / Facebook
@oidhreachtcd